kolejowy transport regionalny   drogowy transport regionalny

Organizacja i projektowanie

zintegrowanych systemów transportu regionalnego





Navigator 20   Navigator 20

Molecki Б. (red.):

ROLA SAMORZĄDU W KSZTAŁTOWANIU TRANSPORTU REGIONALNEGO W POLSCE I W EUROPIE

Pod koniec 2010 roku Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej wydała książkę, pochodzącą z serii wydawniczej Navigator, poświęconą organizacji transportu regionalnego przez samorządy. Publikacja ta powstała w ramach projektu badawczo-rozwojowego MNiSW Opracowanie metodyki kształtowania zintegrowanego systemu transportu regionalnego w aspekcie niezawodności i bezpieczeństwa w Zakładzie Logistyki i Systemów Transportowych Politechniki Wrocławskiej, pod redakcją Bogusława Moleckiego.

Monografia ta w szerokim zakresie przedstawia zagadnienia zmian zachodzących na rynku regionalnych przewozów pasażerskich w Polsce i Europie oraz sposoby rozwiązywania pojawiających się problemów, z wyraźnym naciskiem na działalność samorządów. Zagadnienie to ma obecnie bardzo duże znaczenie, ponieważ proces usamorządowienia transportu regionalnego w zasadzie został rozpoczęty dopiero niedawno.

Praca została podzielona na trzy podstawowe części, przedstawiające: przyczyny zmian, ich przebieg i sposoby rozwiązywania pojawiających się problemów. Rozdział pierwszy omawia historię zbiorowego transportu pasażerskiego, wpływ rozwoju motoryzacji oraz przemiany zachodzące w transporcie miejskim i regionalnym. Rozdziały drugi i trzeci poświęcono analizie dotychczasowej działalności samorządów. W rozdziale drugim zawarto analizy zarządzania: transportem miejskim (na przykładzie Wałbrzycha), podmiejskim (Wrocławia), aglomeracyjnym (GOP) i kształtowania polityki transportowej (również na przykładzie Wrocławia). Rozdział trzeci poświęcony jest natomiast problemom transportu regionalnego – począwszy od doboru odpowiednich pojazdów w ruchu kolejowym (kwestia autobusów szynowych), poprzez zagadnienia liberalizacji kolei, analizy wykorzystywania jej w ruchu regionalnym (Dolny Śląsk) i aglomeracyjnym (Górny Śląsk), po kwestie dotyczące regionalnych przewozów autobusowych.

Rozdziały czwarty i piąty stanowią opis rozwiązań stosowanych w przedmiotowym zakresie w Europie. W rozdziale czwartym zawarto kompleksowy opis zasad organizacji przewozów w Szwajcarii – od kształtowania sieci komunikacji zbiorowej, przez projektowanie oferty i uzgadnianie rozkładu jazdy, kwestie odpowiedzialności samorządów i finansowania transportu publicznego, po jednolitą taryfę przewozową, obowiązującą we wszystkich środkach transportu regionalnego (koleje, autobusy, statki, koleje linowe i zębate). Opis uzupełnia omówienie zasad dostosowywania infrastruktury transportu do wymagań cyklicznego zintegrowanego rozkładu jazdy, jej bieżącego utrzymania i zasad prowadzenia ruchu w sposób gwarantujący pasażerom niezawodność połączeń. Ostatnim elementem jest przytoczenie przykładu uzdrowiska Zermatt, jako miasta bez samochodu. Rozdział piąty zawiera omówienia rozwiązań z innych państw europejskich. Zawarto tam opisy: wykorzystywania autobusów szynowych w Czechach; regionalizacji przewozów kolejowych, wykorzystywania tramwajów dwusystemowych i opieki nad dworcami w Niemczech; przejmowania linii kolejowych, liberalizacji rynku przewozowego i zasad integracji biletowej w Wielkiej Brytanii oraz odbudowy kolei wąskotorowych jako atrakcji turystycznej w Serbii.

Monografię zamyka podsumowanie, zawierające wnioski do rozwiązań w zakresie zarządzania transportem regionalnym przez samorządy poszczególnych szczebli. Książka liczy sobie ponad 190 stron i jest bogato ilustrowana.



Spis treści:

Wstęp

1. Potrzeby transportowe ludności
(Bogusław Molecki)
1.1. Historia transportu zbiorowego
1.2. Miejski transport zbiorowy a rozwój motoryzacji
1.3. Problem eksurbanizacji i wynikających zeń trudności transportowych
1.4. Zrównoważona polityka transportowa
1.5. Transport zrównoważony w mieście a transport zrównoważony w regionie

2. Problemy zarządzania samorządowego zbiorowym transportem pasażerskim w Polsce
(Bogusław Molecki, Krzysztof Bojda, Tomasz Korycki)
2.1. Wprowadzenie
2.2. Problemy zarządzania transportem miejskim na przykładzie Wałbrzycha
2.3. Problemy zarządzania transportem podmiejskim na przykładzie Wrocławia
2.4. Problemy zarządzania transportem aglomeracyjnym na przykładzie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego
2.5. Problemy kształtowania polityki transportowej na przykładzie Wrocławia

3. Usamorządowienie transportu regionalnego w Polsce
(Bogusław Molecki, Anna Gajna-Korycka, Tomasz Korycki, Franciszek J. Restel)
3.1. Wprowadzenie
3.2. Kolejowy ruch lokalny a eksploatacja autobusów szynowych
3.3. Liberalizacja kolei
3.4. Problemy zarządzania koleją regionalną na przykładzie Dolnego Śląska
3.5. Problemy zarządzania koleją aglomeracyjną na przykładzie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego
3.6. Zmiany na rynku przewozów autobusowych

4. Zasady organizacji przewozów regionalnych w Szwajcarii
(Oliver Morel, Bogusław Molecki)
4.1. Układ sieci regionalnej komunikacji zbiorowej
4.2. Projektowanie oferty przewozowej
4.3. Proces uzgodnień rozkładu jazdy
4.4. Odpowiedzialność samorządów i finansowanie transportu regionalnego
4.5. Jednolita taryfa przewozowa
4.6. Dostosowywanie infrastruktury do wymagań rozkładu jazdy
4.7. Utrzymanie infrastruktury
4.8. Niezawodność transportu zbiorowego
4.9. Przykład miasta bez samochodu

5. Doświadczenia innych krajów w zarządzaniu szynowym transportem regionalnym
(Krzysztof Bojda, Anna Gajna-Korycka, Michał Izydorczak, Tomasz Korycki, Bogusław Molecki, Franciszek J. Restel)
5.1. Wprowadzenie
5.2. Czechy: wykorzystanie autobusów szynowych
5.3. Niemcy: regionalizacja przewozów kolejowych
5.4. Niemcy: tramwaje dwusystemowe i kolej bimodalna
5.5. Niemcy: program "opiekunów dworcowych"
5.6. Wielka Brytania: przejmowanie likwidowanych linii kolejowych
5.7. Wielka Brytania: liberalizacja rynku kolejowego
5.8. Wielka Brytania: integracja biletowa w systemie zliberalizowanym
5.9. Serbia: odbudowa kolei wąskotorowych jako atrakcji turystycznych

6. Podsumowanie



Sprzedażą książki zajmuje się Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.

W bibliotekach pozycja ta dostępna jest między innymi: Opracowanie przekazano również - za pośrednictwem Departamentu Infrastruktury UMWD - wszystkim samorządom wojewódzkim w kraju.


oprac. Bogusław Molecki, Zakład Logistyki i Systemów Transportowych, Politechnika Wrocławska
ost. aktualizacja 2011-07-18